Strona główna / Zabytki / pomniki
Pomniki w Słupsku

 Pomnik Bogusława X

Pomnik księcia Bogusława X znajduje się na dziedzińcu Zamku Książąt Pomorskich w Słupsku.

Uroczyste odsłonięcie pomnika księcia Bogusława X odbyło się 12 września 2010 roku na dziedzińcu Zamku Książąt Pomorskich. Przy odsłonięciu pomnika podpisano akt Erekcyjny Pomnika Księcia Bogusława X.

Pomnik Fryderyka Chopina - bulwar im. ks. J. Popiełuszki -  przy ulicy Kilińskiego

Park Chopina przy Bulwarze Ks. Jerzego Popiełuszki odsłonięty we wrześniu 1976 r., projekt: Mieczysław Welter. Pomnik ustawiony na skwerze przy ul. Jana Kilińskiego na tle średniowiecznych murów obronnych miasta i gotyckiego, dawnego kościoła Św. Mikołaja (obecnie Biblioteka Miejska im. Marii Dąbrowskiej), jest dziełem światowej sławy rzeźbiarza Mieczysława Weltera. Metalową postać wielkiego kompozytora odlano w Zakładzie Doskonalenia Zawodowego w Słupsku. Odsłonięcie pomnika nastąpiło we wrześniu 1976 r. i zbiegło się z inauguracją 10 Festiwalu Pianistyki Polskiej.

Pomnik Henryka Sienkiewicza - al. Sienkiewicza ul. Sienkiewicza – park odsłonięty w 1960 r., pomnik zaprojektowany przez Krystynę Trzeciak. Pomnik wkomponowany został w zieleniec przy Alei Sienkiewicza przedstawia pisarza z książką w ręku.

Pomnik Jana Kilińskiego -  odsłonięty w 1973 r., wykonany przez Stanisława Horno – Popławskiego. Pomnik ufundowało swemu patronowi rzemiosło słupskie. Kamienny pomnik jednego z przywódców insurekcji warszawskiej pułkownika J. Kilińskiego ustawiony jest na cokole na bulwarze nadrzecznym przy ul. Kowalskiej, w sąsiedztwie Cechu Rzemiosł Różnych.

Pomnik Jana Pawła II - przy kościele pw. św. Ottona, ul Kościelna odsłonięty w 2005 r., wykonany przez Józefa Siwoń

Pomnik ks. Jerzego Popiełuszki - przy kościele pw. Serca Jezusowego przed kościołem Najświętszego Serca Jezusowego w Słupsku odsłonięty 24 października 2006 r., wykonany przez Jana Konarskiego

Pomnik Karola Szymanowskiego - park Jerzego Waldorfa ul. Jaracza odsłonięty w 1970 r., wykonany przez Stanisława Horno - Popławskiego. Powstał z inicjatywy miejscowych melomanów, skupionych wokół Szkoły Muzycznej i Słupskiego Towarzystwa Społeczno – Kulturalnego, w 1967 r. zrodził się festiwal Pianistyki Polskiej. Z jego istnieniem nierozdzielnie związane jest imię i dzieło Karola Szymanowskiego ( 1882 – 1937), najwybitniejszego kompozytora polskiego XX w. Nic dziwnego, że właśnie w Słupsku, na przedteatralnym skwerze, przy ul. Władysława Jagiełły stanął w 1972 r., w 90 rocznicę urodzin i 35 rocznicę śmierci pierwszy w Polsce pomnik wielkiego kompozytora i pianisty. Kamienna postać Karola Szymanowskiego, wykuta w szwedzkim granicie na tle stylizowanego skrzydła fortepianu z wkomponowaną sadzawką i sączącą się wodą oraz małą płaskorzeźbą przedstawiającą harnasia, jest dziełem profesora Stanisława Horno – Popławskiego. Odsłonięcia pomnika, na inaugurację 5 Festiwalu Pianistyki Polskiej, w obecności siostrzenicy kompozytora, Krystyna Dąbrowskiej, dokonał ówczesny minister kultury i sztuki Stanisław Wroński.

Pomnik Matki Polki - Cmentarz Komunalny przy ul. Kaszubskiej odsłonięty w 1977 r., dzieło rzeźbiarki Łucji Włodek

Od jesieni 1944 r. powstało w Słupsku kilka obozów przejściowych w których znalazła się też ludność polska, białoruska, rosyjska, pod groźbą egzekucji zmuszona do ewakuacji. Jeden z takich obozów na przełomie października i listopada 1944 r. zorganizowano w szkole przy ul. Deotymy. Osadzono w nim około 3000 kobiet z dziećmi do lat 14, inwalidów, starców, osoby kalekie. Panujące w nim warunki były najgorsze ze wszystkich innych istniejących na terenie Słupska. Skutkiem tego w grudniu 1944 r. wybuchła epidemia tyfusu, która pochłonęła co najmniej 26 dzieci. Niestety brak dokumentacji nie pozwala na ustalenie pełnej liczby ofiar obozu. Imiennie udało się ustalić tylko 108 dzieci i 2 osoby dorosłe, pochowane w zbiorowych mogiłach na cmentarzu Komunalnym w Słupsku. Dla uczczenia ich pamięci 1983 r. na cmentarzu stanął pomnik, którego projektantka jest miejscowa artystka Łucja Włodek. Ona też wspólnie z H. Suderem wykonała dzieło. Pomnik stanowi rzeźba pochylonej matki klęczącej w bezradności i rozpaczy nad trojgiem zmarłych dzieci, wykonana z szydłowieckiego piaskowca.

Pomnik Żołnierza Polskiego- plac Zwycięstwa, odsłonięty 1 września 1962 r., zaprojektowany przez Krystynę Trzeciak

„ŻOŁNIERZOM POLSKIM WALCZĄCYM ZA OJCZYZNĘ
SPOŁECZEŃSTWO MIASTA SŁUPSKA
SŁUPSK 11 LISTOPADA 1992”

Z inicjatywy władz radzieckich już wiosną 1945 r. przed ratuszem, na obecnym Placu Zwycięstwa stanął pomnik poświęcony pamięci żołnierzy Armii Czerwonej. W 1962 r. władze miasta postanowiły zmienić wygląd pomnika i zleciły wykonanie projektu artystce Krystynie Trzeciak. Odsłonięcie obecnego Pomnika Zwycięstwa w dniu 1 września 1962 r. przez generała Czubryt – Borkowskiego było głównym akcentem obchodów 23. rocznicy napaści Niemiec na Polskę. Pomnik stanowi grafitowy obelisk w kształcie prostopadłościanu, przed którym usytuowana jest postać żołnierza. Prawą ścianę pomnika zdobi 5 tablic - płaskorzeźb.

Pomnik Ojca Pio - ul. Garncarska, skwer obok klasztoru klarysek, wykonany przez Józefa Siwoń

„NIE USTAWAJ NIGDY W MODLITWIE. JEST ONA ISTOTĄ ŻYCIA CHRZEŚCIJAŃSKIEGO. ONA ZADAJE GWAŁT SERCU BOŻEMU I WYJEDNUJE POTRZEBNE ŁASKI. BEZ MODLITWY CHRZEŚCIJANIN BYŁBY JAK ROŚLINA POZBAWIONA POWIETRZA I SŁOŃCA.” ŚW. OJCIEC PIO 1887-1968

Pomnik uroczyście odsłonięto i poświęcono w Słupsku 03 lipca 2006 r. W nabożeństwie uczestniczyły tłumy wiernych. Uroczystość rozpoczęła się od mszy dziękczynnej w kościele klasztornym św. Ottona, którą celebrował ks. biskup senior Ignacy Jeż. - Ten pomnik jest votum dziękczynnym - mówił już przed pomnikiem, który stanął na skwerze obok klasztoru "Loreto”, Jerzy Walczak, przewodniczący Społecznego Komitetu Budowy Pomnika. Jak się okazało, chodzi o votum za cudowne uratowanie przez Ojca Pio klasztoru słupskich klarysek, które w 1958 r. prześladowali komuniści oraz za pomoc świętego dla pięcioletniego Tymoteusza Pawła Kurtiaka, od lat zmagającego się z ciężką chorobą. Jednocześnie pomnik ma też uczcić 4. rocznicę kanonizacji Ojca Pio i 50. rocznicę powstania Domu Ulgi w Cierpieniu w San Giovanni Rotondo, gdzie przez większość życia przebywał święty. Stamtąd przywieziono i podczas sobotniej uroczystości wmurowano w cokół pomnika kamień węgielny sprzed stacji V drogi krzyżowej z Ojcem Pio.

Pomnik Powstańców Warszawskich - skwer przy ul. Szarych Szeregów, odsłonięty 15 września 1946 r., projekt: Jan Małeta,
wykonawcy: Stanisław Kołodziejski i S. Wąsowicz

„BOHATEROM WARSZAWY – SŁUPSK”

Już 15 września 1945 r. nastąpiło w Słupsku uroczyste odsłonięcie pierwszego w Polsce pomnika Powstańców Warszawskich. Stanął on na Placu zwanym już wówczas i obecnie Placem Powstańców Warszawskich, bezpośrednim sąsiedztwie mogił ekshumowanych 3 sierpnia 1945 r. Polaków i Rosjan. Ten prowizoryczny wzniesiony z desek pomnik symbolizujący mur warszawski, na którego tle Niemcy dokonywali masowych egzekucji Polaków, po roku groził obaleniem. Dlatego z inicjatywy Stanisława Wysockiego, naczelnika oddziału Urzędu Informacji i Propagandy Zarząd Miejski w maju 1946 r. uchwalił wzniesienie w miejscu dotychczasowego pomnika „coś naprawdę godnego”. Zgromadzony przez społeczny Komitet Budowy Pomnika z E. Ładą –Cybulskim na czele środki pochodzące z darów i ofiar mieszkających wówczas w Słupsku Polaków pozwoliły na bardzo szybka realizację nowego pomnika, którego projektantem był Jan Małeta, a wykonawcami Stanisław Kołodziejski i S. Wąsowicz. Uroczyste odsłonięcie i poświęcenie pomnika odbyło się 15 września 1946 r. Składa się on z dwóch części: ceglanego, pokrytego pociskami muru oraz usytuowanej przedniej postaci poległego w walce powstańca, u którego stóp klęczy płaczące dziecko, a nad głową unosi się sylwetka orła. W centralnej części muru znajduje się płaskorzeźba Ukrzyżowanego na tle płonącego placu Zamkowego w Warszawie.

Pomnik "Upokorzony" - skwer Pierwszych Słupszczan, ul. Starzyńskiego

"Upokorzony" - neoklasycystyczny pomnik dłuta Fritza Klimscha przedstawia mężczyznę zadumanego nad losem swojej ojczyzny - Niemiec, które zostały upokorzone po pierwszej wojnie światowej traktatem w Wersalu. Pomnik został wykonany w 1919 r. i sprowadzony na cmentarz rodowy rodziny von Gamp z Damnicy. Obecnie stoi na skwerze im. Pierwszych Słupszczan.

Pomnik pomordowanych więźniów obozu Stutthof - Lasek Południowy, odsłonięty w 1974 r., projekt: Mirosław Jaruga, wykonany przez Kazimierza Seweryna Schulza

W Lasku Południowym, w pobliżu miejsca egzekucji 24 polskich i radzieckich robotników przymusowych i jeńców wojennych, w 1974 r. wzniesiono piękny i oryginalny pomnik, którego projektantem był miejscowy artysta Mirosław Jaruga, a wykonawcą Kazimierz Seweryn Schulz. Pomnik stanowi kolista brukowana powierzchnia z granitową tablicą i zniczem na środku. Dookoła tablicy wystawiono 24 różnej wysokości i grubości obeliski z wyrytymi na nich trójkątnymi znakami z litera „P”.

Otwarta Głowa pomnik upamiętniający postać Otto Freundlicha - skwer za ratuszem, Park im. Otto Freundlicha, autor - prof. dr hab. Jan Stanisław Wojciechowski, odsłonięty 11.2007 r.

W parku im. Otto Freundlicha w Słupsku odsłonięto pierwszą w Polsce rzeźbę Europejskiej Drogi Pokoju pt. „Otwarta głowa”. Projekt składający się z serii rzeźb ma docelowo połączyć zachód ze wschodem i północ z południem Europy. Otto Freundlich ideę Europejskiej Drogi Pokoju stworzył wspólnie ze swoją partnerką Jeanne Kosnick-Kloss. Jego plany pokrzyżował wybuch II wojny światowej, podczas której artysta został zamordowany w obozie na Majdanku. Pomysł podchwycił po wojnie prof. Leo Kornbrust i systematycznie realizuje go od 35 lat. Od tego czasu wspólnie z 40 artystami z 12 krajów powstało 50 rzeźb, m.in. we Francji, Holandii, Belgii i w Niemczech.
Odsłonięty monument składa się z symbolicznej głowy urodzonego w Słupsku Otto Freundlicha. Jego autorem jest prof. dr hab. Jan Stanisław Wojciechowski, profesor Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego i wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Dziki - Ogrody Zamkowe, Odsłonięty w 1965 r.
Wykonany przez znaną animalistkę Annę Dębską pomnik przedstawia odwieczne animozje dwóch rywalizujących ze sobą miast Koszalina i Słupska.

Źródło: www.slupsk.pl; aktualizacja tekstu: Paweł Kisiel



Pomnik "Dziki" w ogrodach zamkowych<br/>Paweł KisielPomnik Jana Kilińskiego w Słupsku<br/>Paweł KisielPomnik Powstańców Warszawskich<br/>Paweł KisielPomnik F. Chopina - bulwar ks. J. Popiełuszki przy ul. Kilińskiego<br/>Paweł KisielPomnik Karola Szymanowskiego<br/>Paweł KisielPomnik Henryka Sienkiewicza w Słupsku<br/>Paweł KisielPomnik Bogusława X w Słupsku<br/>Mariusz Surowiec